پرش به محتوا

اهمیت ارث نمودن ماشین آلات و فرایند ها

    برای حذف جرقه در برق ساکن (Static) کلیه ماشین الات، مواد و فرایند ها باید ارث شوند

    باید توجه داشت که جرقه بر اثر اصطکاک دو جسم یا ماده غیر هادی مانند انواع مواد الی شامل مواد الی مورد استفاده در فرایند های تولید، پلاستیک ها، لاستیک ها، حلال های الی و … ایجاد می شود. مثلا، اگر با کفش لاستیکی روی موکت (پلیمر الی از نوع پلی استر) یا روی آسفالت (عمدتا قیر که غیر هادی است) راه برویم بر اثر اصطکاک دو ماده الی در بدن ما برق ساکن ایجاد می شود و این برق ساکن در اولین تماس بدن ما با یک جسم هادی (مثلا بدن فرد دیگر، بدنه اتومبیل و…) بصورت جرقه تخلیه می شود


    در صنایع شیمیایی کشور های توسعه یافته علاوه بر ارث نمودن کلیه ماشین الات و فرایند ها برای حذف زاویه جرقه در مثلت آتش سوزی و انفجار، زاویه اکسیژن نیز با جایگزین نمون هوا با گاز نیتروژن حذف می شود. به این منظور انواع کارخانه های صنایع شیمیایی دارای 2 مخزن 50 یا 100 هزار لیتری نیتروژن مایع می باشند و با تبدیل نیتروژن مایع ) (-196 oC به گاز نیتروژن از آن در فرایندهای مختلف استفاده می شود.

    همچنین، از نیتروژن مایع برای واکنش های سرمایشی (Cryogenic) تا حدود-80 oC استفاده می گردد که از تزریق نتیروژن مایع به واکنش، تا رسیدن به دمای مورد نظر انجام می شود. لذا، کلیه فرایند ها ابتدا با تزریق گاز نیتروژن به مواد داخل ماشین الات مختلف آغاز می گردد و پس از کاهش اکسیژن به 3% (از 21%) ماشین مورد نظر قابل استفاده می شود. مقدار اکسیژن در انواع ماشین آلات با سنسور اکسیژن اندازه گیری می شود که فرمان قابلیت استفاده را به موتور ماشین صادر می کند.

    لذا انواع فرایند ها مانند واکنش ها، تقطیرها، سانتریفیوژ، انتقال ها، خشک کردن، آسیاب کردن پودرها و … تحت فضای نیتروژن انجام می شود. متاسفانه تولید نیتروژن مایع در ایران بسیار محدود و گاز نیتروژن عمدتا برای صنایع غذایی، برای ماندگاری چیپس و پفک نمکی و امثال آن یا در آزمایشگاه های شیمی (GC) استفاده می شود.

    لذا، تنها مؤلفه مثلث انفجار که در ایران قابل کنترل است جلوگیری از جرقه با ارث نمودن کلیه ماشین آلات، مواد شیمیایی و فرایند ها می باشد. مثلا فرایند ریخته شدن ماده الی (غیر هادی) از کیسه پلی اتیلنی به راکتور یا از یک دستگاه مانند آسیاب به کیسه پلی اتیلنی در واقع اصطکاک دو ماده غیر هادی است (ماده شیمیایی الی و کیسه پلی اتیلنی) که باعث ایجاد جرقه می شود

    موارد زیر چند مثال از اصطکاک مواد الی و امکان ایجاد جرقه است:

    • تخلیه پودر ها از کیسه های پلی اتیلنی مواد پایه به راکتور
    • آسیاب نمودن محصول به کیسه پلی اتلینی
    • انتقال مواد به کیسه های پلی اتیلنی یا از کیسه های پلی اتیلنی
    • تقطیر حلال ها به بشکه های پلی اتیلنی
    • انتقال حلال ها از بشکه های پلی اتیلنی

    برای جلوگیری از آتش سوزی یا انفجار ناشی از آتش سوزی ارث نمودن کلیه ماشین آلات، مواد شیمیایی و فرایند ها الزامیست.

    تلفن همراه به دلیل باتری موجود در آن دارای الکتریسته ساکن بوده و لذا استفاده از آن در محل هایی که دارای مواد شیمیایی می باشند ممنوع است.